|
Łączy się z nim fakt, że stosunkowo wielu artystów nie może żyć ze swej sztuki i musi dorabiać ubocznie. Niektórzy badacze widzą w tym pozytywny składnik bezlitosnej czasem regulacji dążeń zawodowych młodzieży: jeśli wobec ogromnej dziś nadprodukcji artystów część z nich dorabia w obrębie swych umiejętności (urządzanie wystaw sklepowych, rysunki dla prasy, nauczanie itd.), to jest zjawisko raczej zdrowe, dające artyście określoną funkcję w społeczeństwie. Możliwe. Ale gorzej się dzieje, kiedy umiejętności artysty (żeby nie powiedzieć: jego powołanie) zostają niewykorzystane, bo zwykły człowiek albo nie ma zainteresowań, albo rozeznania, albo środków, żeby zgodnie z własnym upodobaniem kupić obraz czy grafikę i dzięki temu obcować z nimi na co dzień: wracamy więc do zakupów muzealnych, do patologicznego obiegu zamkniętego.
Po wtóre: mówię wciąż o sytuacji, tak jak ona wygląda dziś w Europie czy w Stanach: nie rozważam takich historycznych momentów, kiedy np. kampania przeciw Entartete Kunst robiła z artystów męczenników, a z ich sztuki symbol walki o wolność.
Wśród splątanych szlaków sztuki współczesnej, wśród wielu wybitnych i krańcowo nieraz różnych indywidualności, chciałbym dla lepszej orientacji nolozyć nacisk na trzy drogi, które określić przyjdzie schematycznie, mam Llnak nadzieję, że ten schematyczny podział nie zadusi rzeczywistości.
|